Editörden, Bilim ve akvaryum, Akvaryum canlıları, Doğal habitatlar ve çevre, Üyelerimizden, Akvaryum tekniği

Fotoğraflar: Mehmet Hostalı, Ali Dağer & Doğa Gözcüleri Derneği

Coğrafya derslerimizde Van Gölü'nü, 3713 km2'lik alana sahip, derinliği en fazla 451 metre, ortalama olarak da 171 metre olan Türkiye'nin en büyük gölü olarak öğrendik. Yakın geçmişte Van Gölü Canavarı haberleriyle belleklerimizdeki bilgiler bir kez daha tazelendi ama gölde herhangi bir canavar izi bulunamayınca bir süre sonra gölü yine unutuverdik. Acaba canavarı bulunmayan bu büyük gölde başka canlılık yok muydu?

Fotoğraflar: Özgür Dinçer

Birkaç gündür devam ettiğim Bangkok şehir turunda bugünkü durağım Siam Ocean World. BTS (Bangkok Tramvay Sistemi) ile indiğim Siam durağının çıkış kapısı doğrudan Siam Paragon'un önünde açıldı, şehri çok bilmediğim için binayı arama ihtimalimin ortadan kalktığına seviniyorum. Bu büyük alışveriş merkezine girer girmez sol taraftaki büyük boyutlu akvaryumları çevreleyen masalarda yemek yiyen kalabalığa gözüm takılıyor; huzur veren akvaryumların karşısında öğle yemeklerini yiyen insanları seyrediyorum. Etrafa bakınırken bir tabela Siam Ocean World'ün zemin katta olduğunu gösteriyor.

Doğal bahçe havuzlarından esinlenerek kurduğum bu akvaryumda ne filtre var, ne ısıtıcı, ne de suni ışıklandırma. Bu, tamamen sessiz, sakin bir akvaryum. Işığını doğrudan pencereden alıyor. Sıcaklık kışın 16°C’ye düşüp yazın 28°C’ye kadar çıkabiliyor, ancak balıklar ve diğer canlılar zaten bu şartlara göre seçilmiş subtropik türler. Bataklık bitkileri, özellikle de Japon şemsiyesi (Cyperus alternifolius) suyu hiçbir elektrikli filtrenin yapamayacağı kadar iyi arıtıyor; nitrat ve fosfat sıfıra yakın ölçülemez düzeylerde.

Orta ve Güney Amerika’daki Maya veya Anasazi gibi büyük uygarlıkların büyük bir ihtimalle erozyon, kuraklık gibi çevresel sorunlar nedeniyle çöktüğünü biliyor muydunuz? Peki ya benzer şeylerin Mezopotamya’daki Sümerlerin de başına geldiğini?

Hatalı sulamaya bağlı tuzlanma sonucunda Avustralya’daki tarım alanlarının üçte birinin en az yüz yıllık bir süre için kullanılamaz hale geldiğini, Türkiye’nin de benzer bir tehditle karşı karşıya olduğunu biliyor muydunuz?

2004 yılının Mart ayında üç günlüğüne İspanya’nın Valencia şehrine gitmiştik. Aslında şehir gezilerini pek sevmem ama iyi ki gitmişiz, çünkü burada Avrupa’nın en büyük deniz canlıları müzesini (Oceanarium) gezme fırsatı buldum (L’oceanografic, www.cac.es).

Kuzey İtalya'nın Monza şehri sakinleri, geçtiğimiz Temmuz ayında alışık olmadıkları tarzda yeni bir yasanın yürülüğe girdiğini öğrenmişler.

Resimler: Die Buntbarsche Amerikas, Band 1 , Rainer Stawikowski, Uwe Werner

Sert çiklitleri ve zorlu yaşam mücadelesiyle göllerin vahşi batısı denebilecek Nikaragua Gölü'nde iki çiklit türü, orta boy H. nicaraguense ile dev predatör P. dovii, düşmanımın düşmanı benim dostumdur anlayışına dayalı ilginç bir dayanışma kurmuşlar.

Ağırlıklı olarak Tanganika Gölü çiklitlerini konu alan Lake Tanganyika: Jewel of the Rift, şu ana kadar izlediğimiz belgesel filmlerin en güzelidir diyebiliriz.

Normalde acısuda (deniz suyu karıştığı için hafif tuzlu tatlısu) yaşamayan balık türlerinin akvaryumlarına dahi az bir miktar tuz eklenmesinin önerildiğini sıkça duyar ve ok

Yaşamda bir çok sorunun yanıtı gibi bu soruda da evet yada hayır gibi bir yanıt vermek kolay değildir.

2002 yılında başlattığımız, sadece Bilyap üyelerinin katılabildiği anketin sonuçları:

Bölümü olduğumuz ana firmamız Bilyap AŞ'nin bürolarından birinde, üzerinde yer yer kireç lekeleri olan ucuz teneke kapağı ve kabloları dışarılara taşmış paslı flores

Kaynak: İsviçre Hayvanları Koruma Derneği
İsviçre'deki bütün hayvan koruma derneklerini çatısı altında toplayan merkezi İsviçre Hayvanları Koruma Derneği (Schweizer Tierschutz STS, www.tierschutz.com) etik (bilinçli) akvaryumculuk konusunda Yaşam Alanı Akvaryum (Lebensraum Aquarium) adında bir kitapçık yayınladı.

1) Akvaryum alırken anne-babalar nelere dikkat etmeli?
Sorunlu değil, zevkli bir uğraş istiyorsanız önce bilgi
Akvaryum bilgi gerektiren bir uğraştır. Bu nedenle ana-babalara tavsiyem, akvaryum almadan önce biraz kitap karıştırmalarıdır. Piyasada bu konuda okuması zevkli, renkli resimlerle balık ve bitki türlerinin de tanıtıldığı kitaplar var. Genelde yabancı kitaplar daha kaliteli. İnternette, bizimkinde ve diğer yerli-yabanci akvaryum sitelerinde de (yahoo.com'dan aranabilir) temel bilgiler bulunabilir.

Fotoğraflar: Av. Aziz Urfioğlu, Dr. Murat Uslu

Deniz akvaryumları, teknik gelişmelerdeki artışa bağlı olarak tüm dünyada ve ülkemizde gün geçtikçe yaygınlaşan bir hobidir. Rengarenk balıkları, çeşitli renk ve biçimdeki yumuşakçalarıyla akvaristlere cazip gelmekte ancak bilgi eksikliği ve ekonomik nedenler bu hobinin yaygınlaşmasını engellemektedir. Tatlı su akvaryumları konusunda deneyim kazanmış bir akvaristin deniz akvaryumları konusunda başarıya ulaşmaması için bir neden yoktur.

Çeviri ve yorumlar: Bilyap Aquaristic Resimler: Baensch Aquarium Atlas Vol. 1, Vol. 2, AquaLex Tanganika kataloğu, Tetra's Popular Tropical Cichlids, Fische im Gesellschaftsaquarium

Fische im Gesellschaftsaquarium (topluluk akvaryumlarında balıklar) önerdiği akvaryum kombinasyonları açısından çok beğendiğimiz bir kitap oldu. Gerçekten de doğada aynı veya çok benzer biyotoplarda yaşayan, birbirlerine uyan türler, sadece tahmine değil, gerçek akvaryumculuk tecrübelerine dayanarak bir araya getirilmiş.

Tarih konularına, eski kültürlere ilgi duyanların şu tip hayalleri vardır: Eski zamanları gösteren bir alet icat edilse de eski Mısırlıların veya eski Osmanlıların nasıl yaşadıklarını, neler yaptıklarını, ne yiyip ne içtiklerini bir görebilsek... Daha da eski jeolojik doğa tarihine ilgi duyanlar gerçek dinozorları görmeyi hayal edebilirler.

Büromuzdaki 150 litrelik akvaryumdaki Kakadu Çiklitler (Apistogramma cacatuoides) geldikten birkaç hafta sonra yumurtlayınca, ülkemizde az bulunan bu türün yavrularını az bir kayıpla yaşatabilmek için derhal yanlarındaki yetişkin platileri başka bir akvaryuma taşıdık. Sonra, yumurtlamadan yaklaşık 8-10 gün içinde serbest yüzmeye başlayacak olan yavruları ilk haftalarında beslemek için bir artemia üretim düzeni kurduk.

Kaynaklar: Handbuch Aquarienwasser (H. J. Krause), Baensch Aquarium Atlas Vol 2

Demirsiz bitki olmaz, fazla oksijenle demir olmaz, fakat az oksijenle de balık olmaz, bitkisiz akvaryum hiç olmaz... Doğanın bu açmaza çözümü: Çelatlar

Resimler: Bilyap Aquaristic, kaynaklar: Aqualog Special: Shrimps, crayfishes and crabs in the freshwater aquarium, Uwe Werner ve bkz. sayfanın altında linkler

Kırmızı Makaslı Karides, Macrobrachium (uzun kollu karidesler) cinsine ait, bilimsel adı henüz tam olarak tesbit edilmemiş, kökeninin Tayland olduğu tahmin edilen bir tatlısu nehir karidesidir. Yaklaşık 7 cm boyuna ulaşabilir. Yetişkin erkeklerin ucunda kıskaçları bulunan gelişkin kolları hemen hemen gövde boyları kadar uzundur.